İnternet Tarayıcınızın Javascript Desteği Kapalıdır.
 Edebiyat ve Sanat Akademisi websitesini aktif bir şekilde kullanmak için JavaScript tarayıcınızda etkinleştirilmelidir. Tarayıcınızı kullanarak Edebiyat ve Sanat Akademisine erişim sağlarken zorluk ile karşılaşırsanız, JavaScript'in açık olup olmadığını kontrol edin.

Aşağıdaki Konu başlıkları MAC ve WİNDOWS işletimleri üzerinde çalışan EXPLORER, FİREFOX, SAFARİ ve OPERA internet tarayıcıları üzerinde JavaScript etkinleştirmesinin nasıl yapılacağı anlatılmıştır.

WİNDOWS LOGO
WINDOWS İŞETİM SİSTEMİ ÜZERİNDE;
MAC LOGO
MAC İŞETİM SİSTEMİ ÜZERİNDE;

Windows'taki Internet Explorer'da JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. tarayıcınızda Araçlar 'ı ve ardından Internet Seçenekleri 'ni tıklatın.
  2. Internet Seçenekleri iletişim kutusunda Güvenlik sekmesini tıklatın.
  3. Özel Düzey 'i tıklatın.
  4. Güvenlik Ayarları iletişim kutusunda Komut altında Etkin komut kısmında Etkinleştir 'i tıklatın.
  5. Tamam 'ı tıklatın
  6. Onay iletişim kutusunda Evet 'i tıklatın.
  7. Ayarlarınızı kaydetmek için Tamam 'ı tıklatın.
Windows'taki Mozilla Firefox'ta JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Tarayıcınızda Araçlar 'ı ve ardından Seçenekler 'i tıklatın.
  2. Seçenekler iletişim kutusunda, İçerik 'i tıklatın.
  3. JavaScript'i Etkinleştir seçeneğini işaretleyin ve ardından Tamam 'ı tıklatın.
Mac'teki Mozilla Firefox'ta JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Tarayıcınızda, Ayarlar 'ı tıklatın.
  2. Görüntülenen iletişim kutusunda İçerik 'i tıklatın.
  3. Görüntülenen iletişim kutusunda Güvenlik 'i tıklatın.
  4. JavaScript'i Etkinleştir 'i işaretleyin ve ardından pencereyi kapatın.
Windows'taki Google Chrome'da JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Tarayıcınızı açın ve ardından sağ üst köşede görünen ayarlar simgesine tıklayın.
  2. Açılan menüde, Ayarlar 'ı tıklatın.
  3. Ayarlar sayfasında, Gelişmiş ayarları göster 'i tıklatın.
  4. Gizlilik bölümünde İçerik ayarları'nı tıklayın.
  5. JavaScript bölümünde Tüm sitelerin JavaScript çalıştırmasına izin ver'i seçin.
  6. Tamam 'ı tıklatın.
Mac'teki Google Chrome'da JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Mac menü çubuğunda, Chrome 'u ve ardından Tercihler 'i tıklatın.
  2. Ayarlar sayfasında, Gelişmiş ayarları göster 'i tıklatın.
  3. Gizlilik bölümü altında İçerik ayarları 'nı tıklatın.
  4. JavaScript bölümünde Tüm sitelerde JavaScript çalışmasına izin ver 'i tıklatın.
  5. Bitti 'yi tıklatın.
  6. Ayarlar sayfasını kapatın.
Windows'taki Apple Safari'de JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Tarayıcınızda, sağ tarafta görünen ayarlar resmi simgesini tıklatın.
  2. Tercihler 'i seçin.
  3. Genel iletişim kutusunda Güvenlik 'i tıklatın.
    İletişim kutusu adı Güvenlik olarak değişir.
  4. JavaScript'i Etkinleştir 'i işaretleyin.
Mac'teki Apple Safari'de JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Mac menü çubuğunda, Safari 'yi ve ardından Tercihler 'i tıklatın.
  2. Görüntülenen iletişim kutusunda Güvenlik 'i tıklatın.
  3. JavaScript'i Etkinleştir 'i işaretleyin ve ardından pencereyi kapatın.
Windows'taki Opera'da JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Tarayıcınızı açın.
  2. Menü > Ayarlar > Tercihler 'i açın.
  3. Tercihler iletişim kutusunda, Gelişmiş kutusunu tıklatın.
  4. İçerik 'i tıklatın.
  5. JavaScript'i Etkinleştir 'i işaretleyin
  6. Tamam 'ı tıklatın.
Mac'teki Opera'da JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Mac menü çubuğunda, Opera 'yı ve ardından Tercihler 'i tıklatın.
  2. Tercihler iletişim kutusunda, Gelişmiş kutusunu tıklatın.
  3. İçerik 'i tıklatın.
  4. JavaScript'i Etkinleştir 'i işaretleyin.
  5. Tamam 'ı tıklatın.

 SODOM VE GOMORE ÖZETİ, Yakup Kadri



SODOM VE GOMORE 

 



KİTAP HAKKINDA DEĞERLENDİRME 


Sodom ve Gomore’de işgal altındaki İstanbulda yaşanan iğrenç çıkar ilişkilerini ve insanların para hırsı ve şaşaalı yaşamak amacıyla, ne gibi iğrenç hallere düşebilecekleri anlatılmaktadır. Roman, işgal kuvvetleriyle memleketin yerlileri arasında geçer. Captain Jackson Read, İngiliz gururu kibrini,Captain Marlow ise İngiliz ahlakının çöküntüsünü temsil etmektedir.  Yakup Kadri Karaosmanoğlu bu kitapta Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul’da yaşayan bir zümreyi ve bu zümre içindeki insanların ilişkileri anlatarak ahlak ve toplum değerlerini anlatır ve sorgular.


Roman, özellikle çıkarları uğruna milliyetlerini, mensubiyet duygularını yitiren, çıkarları uğruna  her türlü manevi değerleri ayaklar altına alan kimlikleri ve kişilikleri maddi varlık edinmekten ibaret kalan insanları, ruhaniyetlerini ve düştükleri durumları deşifre edebilmesiyle önem kazanmaktadır. 

İşgal yıllarında bazıları vatanı için ölmeye giderken, bazıları ise arzu ettikleri bir yaşam ve para uğruna, namuslarını, haysiyetlerini, milli ve manevi değerlerini işgalcilere yaranabilmek  ve onlarla birlikte şaşaalı bir hayat yaşamak için peşkeş çekmektedirler. 

Sami Bey ailesi ve kızları Leyla, şaşaalı bir hayat sürdürmek azmindedir. Bu istekleri doğrultusunda Kuvayı Milliyecilerden nefret ederlerken, kendilerini çıkar ve böylesi bir haaytı sağlayan İngilizlerden çok hoşlan maktadırlar  Anadolu'da milli mücadele devam ederken bu ailelere ait bazı vatansever gençler bağımsızlık ve vatan uğruna cephelerde ölmekte iken  Sami Bey ve ailesi gibi diğer yerli aileler çay partileri düzenlemek ve İngilizlerin gözüne girmek için birbirleriyle yarış halindedir. 

Necdet, Leyla’nın nişanlısıdır ve O’na aşıktır. Bu aşkın yarattığı acizlik, Leyla’yı tamamen Necdet’in zahiri yapmaktadır. 






KİTABIN KONUSU

Sodom ve Gomore işgal yıllarında İstanbul’da oluşan Batı hayranlığını konu edinmektedir. 1. Dünya savaşı sonrası işgal altındaki İstanbul’da oluşan çürümüş çevreleri kokuşmuş kişilikleri, bunlara ve işgal güçlerine karşı oluşan kinin oluşumunu anlatır. Mütareke dönemi İstanbul’unda işgal kuvvetleri ile işbirliği yapan  Sami Bey ailesi ve ve kızı Leyla' gibi batılılara özenti duyan  İngilizlerle olan iş ve gönül ilişkileri kuran kişilerin  Kuvvayı Milliyenin başarı kazanmasıyla düştükleri durumlardır.







KİTABIN ÖZETİ

Osmanlı’nın son dönemlerinde ortaya çıkan Batı hayranlığı özellikle 1. Dünya Savaşı sonunda etkisini iyice artırmaya başlamıştı.İşgal kuvvetleri komutasında şehre gelen yabancı subayların bunda etkisi fazlaydı. 1921’lerin İstanbul'u  İngilizler şehri işgal etmiş ve saray buna sessiz kalmak zorunda kalmaktadır.  İstanbul, tıpkı Sodom ve Gomore gibi Anadolu’ dan kopuk ayrı bir dünya  olmuştur . Sodom ve Gomore Tanrının lanetlediği şehirlerden ikisidir. 

Sami Bey işi nedeniyle yabancılarla haşır neşir olan biridir.Biricik kızı Leyla Amerikan kolejinde okumuş ve milli terbiye almamıştır.Ailesi hakim olan Leyla,mili varlığından kopuk olduğundan işgalcilerle yaklaşabilmek için bir adeta yarış içindedir. Sami Bey ve eşi,Makbule Hanım, Nuriye Hanım,Azize Hanım ve Atıf Bey birbirlerine yakın insanlardır.Aynı semtlerde oturur,aynı kimselerle görüşür,aynı toplantılara katılırlar.Kendi benliğini unutan bu insanlar yabancılara yakınlıklarıyla değer kazandıklarını zanneden kozmopolit İstanbullu zengin ailelerdir.“Sami Bey,Tanzimat devrinin meydana attığı o biçim alafranga Türklerdendir ki Türk’ten gayrı her milletin sözüne inanırlar. ve Türkiye’ye ait meselelerinin mutlaka başkaları tarafından halledilebileceğine kanidirler”

İstanbul’un ileri gelenleri İngiliz subaylarına yaranarak  belli çıkarlar elde etmeye çalışmaktaydılar. İstanbullu  kızlar ise İngiliz subaylarıyla beraber olmaktan gayet mutludur. İşgalcilere yaranmak isteyen bu kesim işgal subayları ile her türlü ilişkinin içine girip çıkmak eğilimindedir.  Leyla da İngiliz subayları  ile beraber olmaktan hoşlanan bir genç kızdır. Leyla’nın annesi aile içinde silik kalmakta Sami Bey’e ve Leyla’ya müdahale edecek güçte olamamaktadır. Çoğu yerlere gitmek zorunda olduğu için gitmiştir.Bu çevrenin nazenin kızları  Kuvayi Milliyetçileri yabani dağ adamları , çete ve isyancı olarak görmekte, hatta onlardan  tiksinmektedirler. Leyla’ ya aşık olan Necdet ise bağımsızlıktan umudunu kesmiş, olaylara sadece seyirci kalmaya karar vermiştir. Sevdiği kızın işgalci subaylarla olan yakınlığını görmekte  fakat görmezden gelmeye çalışmaktadır. Hatta o da bu subayların çevresinde oluşan yüksek sosyeteye katılır. Necdet’in arkadaşı Cemil ise Necdet gibi düşünmemiş  vatan ve bağımsızlık için bir şeyler yapmak gerektiğini düşüncesiyle  Kuvayi Milliyecilere katılmış  ve sonunda şehit olmuştur. Fakat o  da değerli bilinmeyen diğer şehitler gibi hainlerle işbirliği, yapan onlara yaltaklanan asalak kesim için hayatını yok etmiş olur. 

Leyla’da  babası ile dostluk kurmuş olan Captain Jackson ile babasının bu ilişkileri sonucu tanışmış bir genç kadındır. Captain Jackson, kişiliği ve fiziki görünüşüyle genç kadınların çok ilgisini çeken bir İngilizdir.  Etrafında pek çok bayan olmasına karşın  Leyla’yı kendine daha yakın buluyor, onda İngiliz asaletini ve eğitimini görüyordu. Fakat ailevi özelliklerinden dolayı kendini Leyla’ya ne kadar yakın hissetse de onunla ilişkisi bir yere kadardı. 

Ancak Leyla dayısının oğlu Necdet ile nişanlıydı. Necdet ise  eğitimini Fransa ve Almanya’da yapmış olduğundan tam bir İngiliz düşmanıydı.  Necdet yetişme ve yaşam tarzı bakımından Leyla’dan farklıdır. Bu çökmüş sistemde ,kendi memleketinde bir yabancı gibidir.Onun çevresi bambaşkadır,lakin onu bu kötü çevreye Leyla bağlamaktadır.Halısının kızı olan nişanlısının İngiliz hayranlığı onun İngiliz düşmanlığını körükler.O,topluma ait ve milli olan harekete yönelmeye başarır.Bu yüzden bir uyanışı temsil eder.

Necdetin bütün itirazlarına rağmen Leyla, Captain Jackson’la görüşmeye devam etmektedir. Leyla yaptığı çılgınlıklar için annesi ve babasının ihtarları karşısında elinden eksik olmayan renk renk sigara ağızlıklarını sallayarak dalga geçer. Read’in onu bu derece şımartması hanımlara daima malzeme olur. Necdet ise bir yanda İngilizlere duyduğu nefret, Bir yandan kuvayı milliyecilerin ard arda başarı haberleri arasında bocalayıp durmaktadır. Kuvayı Milliyeye katılan arkadaşlarının da ölüm haberlerini almaktadır. Bu ortam içerisinde tek gayesi nişanlısı Leyla'yı düşmekte olduğu uçurumdan kurtarmak olmaktadır.


Leyla'yı izleyen Necdet,Major Will’in yalısına gelmekle ilk olarak bir İngiliz’in evine ayak basmış olur. Ayrıca dönemin bütün gençleri gibi kendini eğlence hayatına verir. Her gece başka bir toplantıya, partiye katılmaya başlamıştır. Böylece Leyla ile Necdet'in  arasının devamlı bozuk olmasına sebep olmaktadır. Yine böyle bir eğlence günü Necdet, Leyla’yı Captain Jackson ile bir bahçede yakalar. Bahçede onların yalnız bulunmalarına tahammül edemeyerek ortaya çıkar ve Read ile kapışır.Leyla araya girerek skandalı önlemeye çalışır.Fakat onların üçünün bir salona girmeleri ve yüzlerinin şekli her şeyi ortaya koyar.Necdet çareyi çekilip gitmekte bulur.Bu olaydan sonra da Leyla'dan kopmaya başlar. 

Leyla, Jackson Read’i eskisi kadar yakın bulmamaya başlar.Fakat İngiliz zabiti bunun farkına bile varmaz ve eskisi gibi Sami Bey’in evine teklifsizce girip çıkmaya devam eder.Azize Hanım bile kocasının ilgisizliğinden şikayetle Captain Marlow’a yaklaşır.Oysa Marlow,Atıf Bey’le münasebetlerini artırarak cinsi sapıklıkta aradığını bulur. Jackson Read’ın Nail Paşa'nın karısı Şehnaz Sultan ile olan yakınlığını da önemsemeyen Leyla, genç zabitin “ihtiyacı” ve “ihtirası” olur. Necdet ise önüne geçemediği olayların kendisini alıp götürmesini ister.

Leyla ile Necdet ,Rus barının açılışında uzaktan uzağa görüşürler.Necdet onun bir Türk kızı olduğunu, üstelik nişanlısı ve akrabası olduğunu yanındakilere açıklamanın ıstırabını yaşar.Bardan çıkarken ona en ağır hakarette bulunur.

Leyla  iyice yoldan çıkmış, arkadaş çevresindeki kaliteyi düşürmesi nedeniyle İngiliz dostları bile onu aramaz olmuştur. Hiç bir partiye çağrılmaması onun sinirlerini bozmaktadır. Bu nedenle çevrede olup bitenleri öğrenmek için evinde bir parti düzenler. Fakat düşmanı olan Madam Jimson ona karşı bir parti düzenleyerek onun partisine katılımın az olmasını sağlar. Madam Jimson kocasının ölümünden sonra çevresine olan hakimiyetini artırmış, ve Leyla’yı kıskanarak onu tamamen yalnız bırakmak isteyen bir kadındır. Eski aşığı Jackson Read’i yeniden kendine bağlar. Bu  olay zaten morali bozuk olan Leyla'nın yataklara düşmesine neden olur.İyileşmesi için Avrupa’ya bir seyehate gidip herşey den bir süre uzaklaşması gerektiğine ailesi tarafından karar verilir.Leyla bilmemekle beraber bu seyahatin maddi yükünü Necdet karşılamıştır. Necdet’in de yardımıyla Avrupa’ya giden Leyla bir süre sonra Türkiye’ye geri döndüğünde çok kötü bir sürprizle karşılaşacaktır.

Necdet yabancı zabitlere yaklaşan Türk kızlarının her birini bir Leyla olarak görmeye başlamıştır. Bir gün tramvayda “İki bacağı kesilmiş bir Türk askeri  sürüne sürüne tramvaya biner.  Tam o sırada şuh ve fıkırdak bir kız ile bir İngiliz zabiti tramvaya binmiş İngiliz  zabiti oturan iki kişiyi yerinden kaldırmış  yanındaki kız da yerde sürünen  kötürüm askerinin eline iskarpinlerinin sivri topuklarıyla basmıştır.  Gazinin feryat etmesi Necdet'e çok ağır gelir. O malülle beraber., nice topuklar Necdet’in ciğerine saplanır.O kızın Leyla’dan, kendisinin de o kötürümden farklı biri olmadığını anlar ve yine kızı boğamadığından leyla karşısında zaafa uğrar."

Türk ordusunun İzmir'e girişi ve İstanbul üzerinden Trakya’ya geçişi, işgal kuvvetlerini şaşırtır. Anlı şanlı galip zabitler büyük bir panik içinde bir an önce İstanbul’dan ayrılmayı beklerler.İyileşerek dönen Leyla’yı görmek için Sami Beylerinin kapısını çalan Jackson Read’e kapı açılmaz.Lakin keyfi kaçan Sami Bey şu lafları sarf eder”Bu çok devam etmez,göreceksiniz.İngiltere yeni tedbirler almak mecburiyetinde kalacaktır."

Leyla İstanbul'a geldiğinde  Karşısında çok değişmiş bir İstanbul bulmuştur. İstanbul'da İngilizlerle iş birliği yapan bu insanların şaşaalı hayatı çok kısa sürmüş, Anadolu insanının özlediği gün gelmiş Kuvayi Milliyeciler İstanbul'a doluşu vermiştir  Ankara Hükumeti düşmanı yurttan çıkarmış ve işgal kuvvetleri İstanbul'u terk etmiştir.
 
Leyla,o eski hayatlarının mahvettiği için bu büyük savaşçılardan çok nefret ediyordu. Necdet ise artık bu İngilizler tarafından kullanılmış vatanperverlik duygusundan yoksun kızdan soğumuştu. Leyla kaybolan bu şaşaadan artık olarak kalan nisanlısı Necdet'e aniden sahip çıkmak planına düşmüştü. Necdet'in kalbini  yeniden kazanmak için  dudaklarını Necdet’in dudaklarına uzattı. Necdet onu kucaklayarak  bir köşeye bırakmış, Leyla'nın düşüncelerinden ve yaptıklarından duyduğu kızgınlık ve tiksinti ile  Dudaklarındaki  “rujun” kimyevi tadından iğrenerek bağımsız İstanbul’un hayatına katılmıştı. 




OLAY VE ŞAHISLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 

Sami Bey: 

 Kendi ülkesinin insanına güvenmeyen ve hatta küçümseyen, Avrupa'nın üstünlüğünü her şeyin üstüne koyan, kendi gemisini yürütmek için her türlü değerini sokağa atacak bir adamdır. Avrupa, özellikle İngiltereyi gözünde o denli büyütür ki Türklerin İngilizlere karşı bir savaş kazanabileceğine bir türlü inanamaz. Zira, “Sami Bey için, İngiltere, ortaksız bir ilahtır, dünyanın bütün işleri, bütün dünya milletlerinin alın yazıları onun vereceği kararlara ve hükümlere bağlıdır...Sami Bey, aslında Tanzimat'ın yetiştiği tipik bir Türk insanıdır ve “Türk’ten başka her milletin gücüne inanırlar ve Türkiye’ye ait meselelerin mutlaka başkaları tarafından halledilebileceği fikrindedirler.”

Leyla : 

Batılılaşmayı eğlence olarak gören, kendine hakim olamayan ve çevresiyle ilişkilerinde sınırlar koyamayan bir kişiliğe sahiptir. Leyla ve Leyla gibi bir çok kadın ülkelerini işgal eden ülkelerin askerleriyle yatıp kalkarak nüfuz sahibi olmak ve egolarını tatmin etmek istemektedir. Bir İngiliz zabitiyle yatmak veya görünmek bu tip bir Türk kadını için çok önemli olabilmekte veya bir Türk erkeği başka bir İngiliz zabitiyle ilişkiye girebilmektedir.


Necdet : 

Fransız ve Alman kültürü ile yetişmiş İngiliz düşmanı, vatanseverlik yönü ağır basan, moda olan eğlence hayatından hoşlanmayan bir kişidir. Leyla’yı sürekli affetmesi çabuk etkilendiğini göstermektedir. Necdet etrafındaki bu tip insanlardan biraz ayrı bir karakterde olsa da sinik ve acizdir. Leyla’nın peşinden savrulurken, Leyla’nın işgal günlerinin gece hayatına ve sefahat inanlarına kendini bırakmasını izler ve kendini daha da küçük hisseder. Kinle, öfkeyle de dolsa yine de Leyla’dan uzun süre kopamaz. Aslında Anadolu’nun farkındadır hatta orda olmak, milletinin verdiği yaşam mücadelesine katılmak istemektedir.Kitabın sonuna doğru aşkın etkisinden kurtuldukça  Kurtuluş Savaşı’na, kendini verir. Hatta roman karakterlerinin içinde Türklerin kazandıkları savaşa sevinen iki kişiden biridir.



Captain Gerald Jackson Read :

 Bir İngiliz subayı olarak özel hayatı ile iş hayatı arasında bocalamaktadır.Leyladan hoşlanmasına rağmen kariyerini de devamlı göz önünde bulundurmaktadır.

Bunların yanında Nermin, Major Will, Madam Jimson Captain Marlow, Azize Hanım, Atıf Bey, Colonel de Roc -hepierre gibi yardımcı kahramanlar bulunmaktadır.








KİTABIN ANA FİKRİ 

Sodom ve Gomore, yanlış Batılılaşma ve Tanzimatla başlayan batılılar gibi yaşama arzusunun geldiği noktayı anlatır. Çıkar ve şaşaalı bir hayat yaşamak isteyen ve Batılılaşmayaı batılılar gibi yaşamak olarak anlayan bazı Türk Çevreleri  bu işi o kadar iğrenç bir noktaya getirmişlerdir ki bir yandan vatanları ve bağımsızlık için savaşanlardan iğrenipnefret ederken diğer yandan da işgalcilere şiirn görüzkebilmek için her türlü ahlaksılık, onursuzluk ve şerefsizliklere bile kalkışmışlar ama  Milli Kuvvetlerin başarısıyla yaşadıkları bu iğrençliklerden uzak kalmak zorunda kalmışlardır. 




YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU'NUN DİĞER ROMAN ÖZETLERİ  






YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLHAKKINDA  KAYNAKÇAMIZ





KİTAP ÖZETLERİMİZDEN BAZILARI ( İLGİLENDİĞİNİZ BAŞLIĞA TIKLAYIN)







Edebiyat Dil bilim, Kültür, Folklor, Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, tez, yazı, İnceleme, ve araştırmalarınızı sitemize üye olarak ve bize başvurarak ESA da paylaşabilirsiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com 




Konuya Yorum Ekle