İnternet Tarayıcınızın Javascript Desteği Kapalıdır.
 Edebiyat ve Sanat Akademisi websitesini aktif bir şekilde kullanmak için JavaScript tarayıcınızda etkinleştirilmelidir. Tarayıcınızı kullanarak Edebiyat ve Sanat Akademisine erişim sağlarken zorluk ile karşılaşırsanız, JavaScript'in açık olup olmadığını kontrol edin.

Aşağıdaki Konu başlıkları MAC ve WİNDOWS işletimleri üzerinde çalışan EXPLORER, FİREFOX, SAFARİ ve OPERA internet tarayıcıları üzerinde JavaScript etkinleştirmesinin nasıl yapılacağı anlatılmıştır.

WİNDOWS LOGO
WINDOWS İŞETİM SİSTEMİ ÜZERİNDE;
MAC LOGO
MAC İŞETİM SİSTEMİ ÜZERİNDE;

Windows'taki Internet Explorer'da JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. tarayıcınızda Araçlar 'ı ve ardından Internet Seçenekleri 'ni tıklatın.
  2. Internet Seçenekleri iletişim kutusunda Güvenlik sekmesini tıklatın.
  3. Özel Düzey 'i tıklatın.
  4. Güvenlik Ayarları iletişim kutusunda Komut altında Etkin komut kısmında Etkinleştir 'i tıklatın.
  5. Tamam 'ı tıklatın
  6. Onay iletişim kutusunda Evet 'i tıklatın.
  7. Ayarlarınızı kaydetmek için Tamam 'ı tıklatın.
Windows'taki Mozilla Firefox'ta JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Tarayıcınızda Araçlar 'ı ve ardından Seçenekler 'i tıklatın.
  2. Seçenekler iletişim kutusunda, İçerik 'i tıklatın.
  3. JavaScript'i Etkinleştir seçeneğini işaretleyin ve ardından Tamam 'ı tıklatın.
Mac'teki Mozilla Firefox'ta JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Tarayıcınızda, Ayarlar 'ı tıklatın.
  2. Görüntülenen iletişim kutusunda İçerik 'i tıklatın.
  3. Görüntülenen iletişim kutusunda Güvenlik 'i tıklatın.
  4. JavaScript'i Etkinleştir 'i işaretleyin ve ardından pencereyi kapatın.
Windows'taki Google Chrome'da JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Tarayıcınızı açın ve ardından sağ üst köşede görünen ayarlar simgesine tıklayın.
  2. Açılan menüde, Ayarlar 'ı tıklatın.
  3. Ayarlar sayfasında, Gelişmiş ayarları göster 'i tıklatın.
  4. Gizlilik bölümünde İçerik ayarları'nı tıklayın.
  5. JavaScript bölümünde Tüm sitelerin JavaScript çalıştırmasına izin ver'i seçin.
  6. Tamam 'ı tıklatın.
Mac'teki Google Chrome'da JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Mac menü çubuğunda, Chrome 'u ve ardından Tercihler 'i tıklatın.
  2. Ayarlar sayfasında, Gelişmiş ayarları göster 'i tıklatın.
  3. Gizlilik bölümü altında İçerik ayarları 'nı tıklatın.
  4. JavaScript bölümünde Tüm sitelerde JavaScript çalışmasına izin ver 'i tıklatın.
  5. Bitti 'yi tıklatın.
  6. Ayarlar sayfasını kapatın.
Windows'taki Apple Safari'de JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Tarayıcınızda, sağ tarafta görünen ayarlar resmi simgesini tıklatın.
  2. Tercihler 'i seçin.
  3. Genel iletişim kutusunda Güvenlik 'i tıklatın.
    İletişim kutusu adı Güvenlik olarak değişir.
  4. JavaScript'i Etkinleştir 'i işaretleyin.
Mac'teki Apple Safari'de JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Mac menü çubuğunda, Safari 'yi ve ardından Tercihler 'i tıklatın.
  2. Görüntülenen iletişim kutusunda Güvenlik 'i tıklatın.
  3. JavaScript'i Etkinleştir 'i işaretleyin ve ardından pencereyi kapatın.
Windows'taki Opera'da JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Tarayıcınızı açın.
  2. Menü > Ayarlar > Tercihler 'i açın.
  3. Tercihler iletişim kutusunda, Gelişmiş kutusunu tıklatın.
  4. İçerik 'i tıklatın.
  5. JavaScript'i Etkinleştir 'i işaretleyin
  6. Tamam 'ı tıklatın.
Mac'teki Opera'da JavaScript'i etkinleştirmek için
  1. Mac menü çubuğunda, Opera 'yı ve ardından Tercihler 'i tıklatın.
  2. Tercihler iletişim kutusunda, Gelişmiş kutusunu tıklatın.
  3. İçerik 'i tıklatın.
  4. JavaScript'i Etkinleştir 'i işaretleyin.
  5. Tamam 'ı tıklatın.
Ziyaretci İstatistik
Online: 62 Günlük: 468 Toplam: 2303357
Reklam Alanı
Aka Gündüz Hayatı Edebi Yönü Eserleri



Aka Gündüz




 

(1886–1958); Romancı ve tiyatro yazarı. 


Asıl adı Enis Avni olan Aka Gündüz, Binbaşı Kadri Bey’in oğlu olarak Selânik’e bağlı Katerin’e ile Alasonya kasabaları arasındaki bir dağ köyünde doğmuştur. Babası aslen Rize'lidir ve Rize’deki Fincioğullarndan Binbaşı İbrahim Kadri Bey'dir.[1]

Asıl adı Hüseyin Avni Finci olan yazar ilk tahsilini Serez'de İncili Mektep ve Selanik'deki Şemsi Hoca Mektebinde tamamladıktan sonra, orta öğrenimini Eğrikapı Sırp Rüştiyesi, Galatasaray, Edirne ve Kuleli Askerî idadilerinde yapmıştır. [2]

Bir müddet Selanik Askeri Rüştiyesine devam ettiyse de 1896 Yunan Harbi esnasında bu okuldan ayrılmak zorunda kalmış ve öğretimi Eğrikapı Rüştiyesine nakledilmiştir. İstanbul'a gelerek Mekteb-i Sultanisinin idadi kısmı, Edirne Askeri İdadisi ve Kuleli Askeri İdadisinde okuyarak tahsil yıllarını farklı yerlerde ve okullarda geçirmek zorunda kalmıştır. En sonunda Harbiye’ye devam etmekte olan yazar, Kuleli Askeri İdadisinde ikinci sınıf öğrencisi iken siyasete karıştığı için okuldan atılır. [3]

Böylece Harbiye’nin ikinci sınıfından ayrılmak zorunda kalmış, tekrar Selanik’e dönmüştür.  Selanik’ten sonra Paris’te hukuk ve güzel sanatlar öğrenimine devam etmeye başlamış ise de bu okulların hiç birini bitiremeden üç yıl sonra geri ülkeye dönmüştür.

Tahsil hayatını başarı ile tamamlayamayan yazar Paris’ten döndükten sonra 1908 yılında gazeteciliğe başlar.   Hariciye gümrüğünde bir görev verilmiş olmasına rağmen bu görev yerinde çok fazla kalmamış ve Selanik’e sürgüne gönderilmiştir.  Bu yüzden gazetecilik hayatına atılmıştır. Asıl adı Hüseyin Avni Finci olduğu halde ilk yazılarını ve şiirlerini Enis Avni adı ile yayınlamıştır. Daha sonraki yazılarında ise Aka gündüz takma adını kullanmaya başlayacaktır. 1908 yılında Selanik’te çıkardığı Kadın gazetesinde Seniha Hikmet adı ile şiirler ve makaleler yazmaya başlamıştı.[4] Bu yıllarda Karagöz adlı gazetenin de başyazarlığını yapmaya başlamıştı. Ubeydullah Efendi ile “Hak Yolu” adında bir akşam gazetesi de çıkarıyordu.

Harb okulundan atılmasına sebep olan siyaset merakı onun Hareket ordusuna katılmasına ve 31 Mart’ta Hareket Ordusuna gönüllü olarak yazılıp İstanbul’a gelmesine vesile olacaktır. [5] 1909. Bu hadiseden sonra Cemal Paşa’nın mahiyetine girmeyi başarmış olur. Adana'da 1909 yılında çıkan Ermeni olayları üzerine oraya tayin olunan Bahriye Nazırı Cemal Paşanın maiyetinde Adana’ya gelir. Çukurova’da Cemal Paşa’nın maiyetinde on dört ay Vilayet Meclisi İdare Başkâtibi olarak çalışmıştır. [6]  Adana’da kaldığı yıllarda Vilayet Gazetesinde yazıları çıkmıştı. İstanbul’a döndükten sonra da yazılarını sürdürmeye devam etti.

İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra Önce Adana’ya giden Aka Gündüz, Adana’dan döndükten sonra hayatını kalemiyle kazanmaya çalışmıştır.

1908 ve 1912 yılları arasında Selanik’te yayımlanan Çocuk Bahçesi ile Genç kalemler dergilerinde çıkan yazıları ile yazar olarak tanınmaya başlamıştı. Ali Canip ve Ömer Seyfettin ile tanışmış 1912 yılından sonra Genç Kalemler dergisinin başlattığı harekete dâhil olmuştu.  Millî Edebiyat akımı içinde yer alarak Selanik, İstanbul, Ankara, İzmir ve Adana’da çıkan gazete ve dergilerde değişik takma isimler kullanarak yazılar yayımladı. Bu yıllarda Enis Ani, Hüseyin Avni ve Aka Gündüz adlarını kullanıyordu.

1919 yılında, İstanbul’un işgal edilmesi yıllarına kadar gazete ve dergilerde yazıları çıkmaya devam etti. Milli Edebiyat taraftarı bir yazar olarak Milli Edebiyatçıları destekleyen yazılar yazıyor onların dil ve konu anlayışlarına sadık kalıyordu. İstanbul’un işgaline kadar (1919) gazetecilik yapmıştı. İstanbul’un işgal edilmesi ile birlikte işgale karşı çıkan diğer aydınlarla beraber Malta’ya sürgün edildi.  Sürgünden dönüşünde Ankara’ya gelerek Milli Mücadeleye katılıp Ankara’ya yerleşti. Yeniden yazı hayatına girdi. Milletvekili seçilerek uzun süre mecliste çalıştı.

1920 yılında Alay Dergisini çıkardı. Eserlerinde millet sevgisini, halkın sıkıntılarını ve ızdıraplarını işliyordu. Ankara’da Kazım Paşa ile birlikte Peyam-ı Sabah gazetesini çıkarmaya başladı. Bu Gazete İstanbul ‘da yayınlanan ve Milli Mücadeleye karşı olan bir gazeteye karşı olarak Milli Mücadeleyi destekleyen bir gazete olarak çıkıyordu. 

Bir müddet sonra siyasete atılan Aka Gündüz Milletvekili olarak Parlamentoya girdi. 1932-1946 yılları arasında milletvekilliği yaptı. Ankara’da Öldü.


EDEBİ KİŞİLİĞİ

Edebiyata, Servet-i Funun çizgisinde ve on altı yaşında iken yazdığı şiirler ile atıldı. Tahsil yıllarında yaklaşık üç yıl Fransa’da kalmış olması sebebiyle Fransız şairlerini ve yazarlarını yakından tanımak fırsatını bulmuş Balzac, Emile Zola, Anatol France, Byron, Musset, Mauppassant, Moliere, Maksim Gorki, Tolstoy, Gothe, Schiller gibi yabancı sanatçılardan etkilenmişti. Türk edebiyatından Halit Ziya, Hüseyin Rahmi, Ahmet Mithat, Yakup Kadri den etkiler taşıyan Aka Gündüz, romanlarında toplum sorunları erdem ve ahlaksızlık üzerinde ağırlıklı olarak durmuş bir yazardır.  Aka Gündüz, romanlarında daha çok

Kadın karakterler üzerinde durmuş, kadın karakterler vasıtasıyla kadın sorunlarına değinmiştir.[7] Sosyal konulara değinen toplumcu bir yazar olan Aka Gündüz Milli Edebiyat çizgisinde sade bir dille yazan, milli konuları işlemeyi tercih eden bir romancıdır.

Yazar genel olarak romanlarından İmparatorluktan Milli devlete geçiş konularını kapsayan Milli konulu romanlar yazmıştır.  Eserlerinde sık rastlanılan diğer bir tema da Rumeli’de düşman eline geçen topraklara duyulan özlem ve bundan duyulan acılardır.

Hikâyelerinde savaş yıllarının kişiler üzerindeki etkilerini ele alan yazar öykülerinde özlem, Türklük şuur ve gururunu dile getirmiştir. İlk hikâyelerinde Türkçü ve idealist bir görünüm çizen Aka Gündüz’ün öyküleri Ömer Seyfettin’in görüş ve düşünceleri doğrultusundadır.  Milli ve yerli konuları işleyen yaza, çocuklara milliyetçilik ve kahramanlık duygularını aşılamayı amaçlayan çocuk hikâyeleri de yazmıştır

Roman ve hikâyelerinde konularını halk arasından alan sanatçı Milli Edebiyat Hareketine dâhil olduğu için sade bir Türkçe ile yazmaya özen gösterir. Güçlü bir gözlemci olan yazar, eserlerinde olaylara değil, karakterlere önem vermiş kuvvetli karakterler oluşturmuştur. Realist bir anlayışla öyküler ve romanlar yazan yazar, realizme ve natüralizme kayan bir sanat anlayışı içinde olmuştur. . Edebiyatta daha çok romancılığıyla tanınmış olan Aka Gündüz'ün mizah, fıkra, makale, sohbet ve tiyatro türünde yazdığı eserleri de vardır. [8]


Aka gündüz‘ün en güçlü yönü hikâyeciliği, özellikle, romancılığıdır. Aka gündüz; hikâyelerinde, romanlarında yurt görüntülerine önem vermiş, yurt sorunları ile ilgilenmiştir. Milliyetçi bir yazardır. Milli edebiyat akımına katıldıktan sonra tanınmaya başladı. Selanik, Adana, İstanbul, İzmir, Ankara’da çıkan otuzdan fazla gazete ve dergide çeşitli imzalar kullanarak yazarlık yaptı. Ama en çok halk çevrelerine ve acılı kaderlere bağlı sade, sıcak bir dille yazdığı romantik-realist, popüler romanlarıyla anıldı. Ömer Seyfettin’le birlikte “milli edebiyat”, sade dil akımının öncüleri arasında yer (bilgi yelpazesi.net) almıştır. Halk çevrelerinden seçtiği konuları sade bir dil ve akıcı bir üslupla işlemiştir.


Eserlerinde Çalıkuşu romanı ile o devirde model haline gelen İdel Türk kadını motifine Aka Gündüzün de eserlerinde rastlarız. Aka Gündüz'ün eserlerindeki kadınlar hakkında bir inceleme yapan Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Doğramacıoğlu'nun  bu konudaki tespitleri özetle şu şekildedir. "Aka Gündüz, romanlarında farklı kadın karakterler oluşturarak bu karakterler vasıtasıyla kadın sorunlarına değinen ve çözüm önerileri sunan bir yazardır. Özellikle kadınların çocukluk dönemlerinden itibaren yaGadıkları olumsuzlukları roman tekniği ile sıralayan yazar, kadınların istenilmeyen durumlara düşmelerinin sebeplerini irdeler. Sosyal çevre, toplum baskısı, önyargı gibi sebeplerle kadınların istenilmeyen davranıGlarda bulunabileceklerini sebepleriyle açıklar. Yazarın romanlarında idealize ettiği kahramanların çoğu kadın karakterlerden oluşmaktadır. Bu tavrıyla o, pozitif kadın tiplemelerini romanlarında idealize etmektedir... Aka Gündüz, romanlarında genellikle kadın karakterleri tercih eder. Onun romanlarında kadınlar bazen idealize edilir, bazen de fuhuşa sürüklenen kişiler olarak verilir. Yazar, olması gereken kadın karakterler ile kötü yolda giden veya Batı hayranı olan kadınları ayrı ayrı tasnif edip bunlar arasında karşılaştırma yapar. O, istenilmeyen davranışları sergileyen kadınlar hakkında bile menfi tutum takınmaz. " [9]


Millî Edebiyat akımı içinde yer alan sanatçı Selanik, İstanbul, Ankara, İzmir ve Adana’da çıkan gazete ve dergilerde değişik takma isimler kullanarak yazılar neşrettiği yazılarında sade Türkçe ve samimi bir üslûp İle yazdığı popüler romanları ile meşhur ol­du[10].  Şiir hikâye, roman, fıkra, makale, oyun mizah dallarında yazan Aka Gündüz sayıları 70 ulaşan eser veren üretken bir yazar olmuştur. Şiirleri de olan Aka Gündüz’ün bazı şiirleri bestelenmiştir.



Romanları:

Kurbağacık (1919), Dikmen Yıldızı (1928, fil­me alındı), 0dun Kokusu (1928), Hicran (1928),  Tank-tango (1928), 6.İki Süngü Arasında (1929), Yaldız (1930), Çapkın Kız (1930), Aysel (1932), Ben Öldürmedim (1933),



ESERLERİ

  • Düştüm yollara yollara
  • Türk Kalbi (hikaye, 1911),
  • Türk'ün Kitabı (hikaye, 1911),
  • Kurbağacık (hikaye, 1919),
  • Dikmen Yıldızı (roman, 1927),
  • Odun Kokusu (roman, 1928),
  • Tank-Tango ( roman, 1928),
  • Hayattan Hikayeler (hikaye, 1928),
  • İki Süngü Arasında (roman, 1929),
  • Yaldız (roman, 1930),
  • Çapkın Kız (roman, 1930),
  • Aysel (roman, 1932),
  • Ben Öldürmedim (roman, 1933),
  • Onların Romanı (roman, 1933),
  • Kokain (roman, 1935),
  • Üvey Ana (roman, 1935),
  • Üç Kızın Hikayesi (roman, 1933),
  • Aşkın Temizi (roman, 1937),
  • Çapraz Delikanlı (roman, 1938),
  • Zekeriya Sofrası (roman 1938),
  • Mezar Kazıcılar (roman, 1939),
  • Giderayak (roman, 1939),
  • Yayla Kızı (roman, 1940),
  • Bebek (roman, 1941),
  • Bir Şoförün Gizli Defteri (roman, 1943),
  • Eğer Aşk... (roman, 1946),
  • Sansaros (roman, 1946),
  • Bir Kızın Masalı (roman, 1954)




Şiirleri 

  • İlkbahar Şiiri
  • Anadolu şiiri


AKA GÜNDÜZ HAKKINDA BİBLİYOGRAFYA


  • Anonim, diledebiyat.net/tu, son erişim 28-01-2012 ) 
  • Yard. Doç. Dr. Zeliha GÜNEŞ, Millî Edebiyatta Roman ve Öykü,www.anadolu.edu.tr, Son Erişim, 25-01-2012 )
  • Yrd. Doç. Dr. Hüseyin DOĞRAMACIOĞLU, AKA GÜNDÜZ'ÜN ROMANLARINDA KADIN KARAKTERLER VE KADIN SORUNLARI,urkishstudies.net, Summer 2010, shf, 1126- 1140
  • DOĞAN Âbide (1989),  Aka Gündüz, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
  • ERCİLASUN Prof. Dr. Bilge (1995),  İkinci Meşrutiyet Devrinde Tenkit, 1. Türkçü Tenkit, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara.
  • KAÇMAZOĞLU H. Bayram (1995), “Türkiye'de Kadın SorunuÜzerine Sosyolojik Bir Yaklaşım”,  Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 22, Erzurum.
  • KARA Nurten (2006), “Feminizm(ler)in Toplumsal Hareket Olarak Medyada Yansıma(ma)sı”, Küresel İletişim Dergisi, sayı 1, Gazimagusa.
  • SINAR Alev (2007), Aka Gündüz’ün Romanlarında Kadın, Dergâh Yayınları, İstanbul. 


KAYNAKÇA 


  • [1] http://tr.wikipedia.org/wiki/Aka_G%C3%BCnd%C3%BCz
  • [2] Anonim, Aka Gündüz, http://www.turkceciler.com/yazarlar/aka-gunduz.html, Son Erişim, 25-01-2012 )
  • [3] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005, shf, 29
  • [4] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005, shf, 29
  • [5] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005, shf, 29
  • [6] Dr Aslan Tekin Edebiyatımızda İsimler, Elips Yayınları, Ank. 2005, shf, 29
  • [7] Hüseyin DOĞRAMACIOĞLU, AKA GÜNDÜZ'ÜN ROMANLARINDA KADIN KARAKTERLER VE KADIN SORUNLARI, www.turkishstudies.net
  • [8] ( Anonim, diledebiyat.net/ )
  • [9] Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Doğramacıoğlu, AKA GÜNDÜZ'ÜN ROMANLARINDA KADIN KARAKTERLER VE KADIN SORUNLARI,urkishstudies.net, )
  • [10] ( Yard. Doç. Dr. Zeliha GÜNEŞ, Millî Edebiyatta Roman ve Öykü,www.anadolu.edu.tr, )

İlgili Sayfalar

Edebiyat Dil bilim, Kültür, Folklor, Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, ve Araştırmalarınız bize başvurarak bu sitede Paylaşabilirsiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com 


Yorumlar